دست انتقام تاریخ از آستین فوتبال
بازی پرگل هلند مقابل اسپانیا که با برتری خیرهکنندهی 5 بر 1 هلند به پایان رسید بیش از آن که تلافی شکست چهارسال قبل هلند در برابر اسپانیا در بازی فینال جام جهانی 2010 باشد انتقام تاریخی هلند از اسپانیا بود (هرچند در قالب فوتبال).
اوایل دوران مدرن، هلند که در آن زمان به کشورهای سفلی (هلند، بلژیک و لوگزامبورگ) معروف بود در زیر یوغ امپراتوری مقتدر اسپانیا دست و پا میزد. هلندیان مردمی صنعتگر و تجارتپیشه بودند که با تصرف زمین از دریا، به قول باربارا تاکمن، کار خدایی کرده بودند. آنها از نخستین کشورهای اروپایی بودند که صنعت کشتیسازی را به وجود آوردند و آن را رونق بخشیدند و در طول قرون بعد، از سلاطین بلامنازع دریاها شدند.
امپراتوری اسپانیا به رهبری فیلیپ دوم، به یمن قدرت بیچون و چرای نظامی و دریایی و به پشتوانهی کلیسای کاتولیک رم، ظاهراً نقش اصلاحگر کژیها و کاستیهای ملل اروپا را بر عهده داشت ولی عملاً و در باطن قلدر اروپا بود و در پهنهی قارهی سبز و بلکه جهان یکهتازی میکرد و چون خود را دست خداوند در زمین میدانست هر ستم و حقکشی را عین درستی و راستی میپنداشت.
شمال هلند (هلند امروزین) در اوج نهضت اصلاحات دینی در اروپا به رهبری مارتین لوتر، به آیین پروتستان گروید و عملا رابطهی دینی خود را با اسپانیا و در واقع با کلیسای کاتولیک رم گسست و علیالظاهر خطایی جبرانناپذیر مرتکب شد. اسپانیا با گسیل بخشی از ارتش خود به هلند، غارت کلیساهای پروتستان، بیحرمتی به مقدسات آنها، چپاول اموال هلندیان، فشار خردکنندهای را بر مردم هلند وارد کرد. هلندیان طی عریضهای از فیلیپ دوم خواستار آزادگذاشتن آنها در انتخاب دین خود شدند ولی اسپانیا که آیین پروتستان را عین الحاد میدانست فشار را بر مردم هلند افزونتر ساخت و برخی شهرهای آنها را محاصره کرد، چندان که هزاران نفر از مردم هلند از گرسنگی تلف شدند و آنها که زنده ماندند به خوردن علف و مردار حیوانات روی آوردند. هلندیها از خواستهی خود مبنی بر آزادی مذهبی عبور کردند و استقلال هلند را (که آن زمان بهصورت استانی اداره میشود) خواستار شدند و مبارزهی خود را علیه اسپانیای تا دندان مسلح آغاز کردند.
در این میان گروهی از دریانوردان بیباک هلندی که به آیین کالوینیسم - از فرقههای مسیحیت ـ تعلق داشتند با استفاده از کشتیهای عموماً کوچک خود به ناوگان عظیم اسپانیا، موسوم به آرمادا، شبیخون میزدند و خسارات و لطماتی را به اسپانیاییهای کاتولیک وارد میکردند. این دریانوردان چون عامدانه سر و صورت خود را اصلاح نمیکردند و هیبتی مخوف و ترسناک یافته بودند به گدایان دریا معروف شدند و از محورهای مهم مقاومت مردم هلند علیه امپراتوری اسپانیا محسوب میشدند.
جنگ هلندیان برای کسب استقلال و رهایی از چنگال پرطمع و ویرانگر اسپانیا قریب به هشتاد سال به طول انجامید. یعنی از سال 1566 تا سال 1648. چه هلندیانی که کشته نشدند، چه خانههایی که ویران نگشتند، چه اموالی که به یغما نرفت و چه خونهایی که بر زمین ریخته نشد.
نهایتا در سال 1648 اسپانیا، استقلال هلند را به رسمیت شناخت و هلندیان پا به راهی گذاشتند که در دو سه قرن بعد آنها را به اوج صنعت، تجارت، دریانوردی، هنر و اقتدار رساند.
بازی دیشب با آن پنج گلی که هلندیان به دروازهی اسپانیا شلیک کردند انتقام تاریخی مردمی است که تا پای جان برای استقلال خود و رهایی از یوغ اسپانیای مقتدر جنگیدند. حرص آشکار بازیکنان هلند برای ثبت گلهای بیشتر و روح جنگنده آنها یادآور تلاش خونبار این ملت در دستیابی به استقلال و رسیدن به آزادی بود.
- ۹۳/۰۳/۲۵